
Burun ətrafı ciblər (paranazal sinuslar) — üst çənə, alın, xəlbir və əsas sümüyün içindəki hava boşluqlarıdır. Onların iltihabı — sinusit, o cümlədən haymorit — çox yayılıb. Əksər hallarda diaqnoz müayinəsiz, şikayət və baxışla qoyulur. Burun ciblərinin KT-si isə daha mürəkkəb vəziyyətlər üçündür.
KT nəyi göstərir?
- Ciblərdə maye, selikli qişanın qalınlaşması;
- poliplər və kistalar;
- ciblərin burun boşluğu ilə birləşdiyi dar keçidlərin tutulması;
- burun arakəsməsinin əyriliyi, burun balıqqulaqlarının böyüməsi;
- üst dişlərin köklərinin haymor cibi ilə əlaqəsi — «diş mənşəli» haymorit;
- sümük divarlarının vəziyyəti.
Nə vaxt təyin olunur?
- Sinusit 12 həftədən çox davam edir və ya ildə bir neçə dəfə təkrarlanır;
- müalicəyə baxmayaraq burun tutulması, üzdə ağırlıq, qoxu bilmənin zəifləməsi keçmir;
- əməliyyat planlanır — cərraha ciblərin dəqiq «xəritəsi» lazımdır;
- ağırlaşma şübhəsi var: göz ətrafında şişkinlik, güclü baş ağrısı, yüksək hərarət;
- üst çənəyə implant və ya sinus lift əməliyyatından əvvəl.
Adi kəskin sinusitdə, yəni soyuqdəymədən sonrakı ilk günlərdə KT adətən lazım olmur.
Rentgendən nə ilə fərqlənir?
Burun ciblərinin rentgeni ucuz və sürətlidir, amma yalnız kobud dəyişiklikləri — məsələn, haymor cibində maye səviyyəsini — göstərir. Xəlbir və əsas ciblər rentgendə demək olar ki, qiymətləndirilmir. KT bütün cibləri millimetrlik kəsiklərlə göstərir, ona görə xroniki proseslərdə və əməliyyat öncəsi standart KT-dir.
Şüa dozası
Sinusların KT-si aşağı dozalı müayinələrdəndir — adətən 1 mSv-dən azdır, bu, bir neçə aylıq təbii fona bərabərdir. Bəzi mərkəzlərdə eyni məqsədlə konus-şüalı tomoqrafiya (CBCT) işlədilir. Ümumi rəqəmlər üçün: KT-də şüalanma dozası.
Müayinə necə keçir?
Hazırlıq və ac qalmaq lazım deyil. Kontrast adətən vurulmur. Arxası üstə uzanırsınız, çəkiliş 1-2 dəqiqə, bütün proses təxminən 10 dəqiqə çəkir. Baş nahiyəsindəki metal əşyalar və çıxarıla bilən protezlər əvvəlcədən çıxarılır. Hamiləlik ehtimalı varsa, həkimə deyin.
Nəticə
Burun ciblərinin KT-si hər burun tutulmasında yox, uzanan, təkrarlanan və ya əməliyyat tələb edən hallarda lazımdır. Nəticəni LOR həkimi qiymətləndirir. Sinus KT-si edən mərkəzlər və qiymətlər rentgen.az-da.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.