
Gicgah-alt çənə oynağı (ingiliscə qısaltması ilə TMJ) alt çənəni kəllə ilə birləşdirir və hər gün minlərlə dəfə işləyir — danışanda, çeynəyəndə, əsnəyəndə. Oynağın içində sümüklərin arasında kiçik qığırdaq disk yerləşir. Şikayətlərin çoxu məhz onun yerdəyişməsi ilə bağlıdır və bu diski göstərən yeganə müayinə çənə oynağının MRT-sidir.
MRT nəyi göstərir?
- Diskin vəziyyəti: yerindədir, yoxsa önə və ya yana sürüşüb;
- ağız açılanda disk yerinə qayıdır, ya qayıtmır — bu, müalicə seçimi üçün əsas məlumatdır;
- diskin formasının dəyişməsi, cırılması;
- oynaqda maye və iltihab əlamətləri;
- sümük iliyinin ödemi, oynaq səthlərinin dəyişiklikləri;
- ətraf çeynəmə əzələlərinin vəziyyəti.
Nə vaxt təyin olunur?
- Ağzı açıb-bağlayanda şaqqıltı ağrı ilə müşayiət olunur;
- çənə ilişir və ya ağız tam açılmır;
- qulaq önündə, gicgahda davamlı ağrı, çeynəyəndə yorğunluq;
- ortodontik, protez və ya cərrahi müalicədən əvvəl oynağın vəziyyəti qiymətləndirilməlidir;
- aparılan müalicənin nəticəsinə nəzarət.
Ağrısız, tək-tük şaqqıltı çox adamda olur və adətən müayinə tələb etmir.
Müayinə necə aparılır?
Çəkiliş iki vəziyyətdə edilir: ağız bağlı və ağız açıq. Ağzı açıq saxlamaq üçün dişlərin arasına kiçik plastik dayaq qoyulur. Hər iki oynaq eyni müayinədə çəkilir. Proses 20-30 dəqiqə çəkir, hazırlıq və kontrast adətən lazım olmur. Bəzi mərkəzlərdə oynağın hərəkətini ardıcıl kadrlarla göstərən kinematik MRT də aparılır.
MRT, KT, yoxsa panoramik rentgen?
- Panoramik rentgen oynaq başcıqlarının ümumi formasını göstərir — ilkin baxış üçündür;
- KT və ya CBCT sümüyü ən yaxşı göstərir: artroz, sınıq, sümük səthinin dəyişiklikləri. Bax: çənə oynağının KT-si;
- MRT yumşaq toxumanı — diski, bağları, mayeni — göstərir və şüa vermir.
Çox vaxt sual diskdədirsə MRT, sümükdədirsə KT seçilir; bəzən hər ikisi lazım olur.
Breket və implant mane olurmu?
Diş implantları və plomblar MRT-yə əks-göstəriş deyil. Metal breketlər və bəzi körpülər isə görüntüdə kölgə (artefakt) yarada bilər — bu barədə mərkəzə əvvəlcədən məlumat verin. Kardiostimulyator və bəzi qulaq implantları olan pasiyentlərdə müayinə imkanı ayrıca yoxlanılır.
Nəticə
Çənə oynağının MRT-si diskin vəziyyətini dəqiq göstərir və müalicənin — qoruyucu kapa, fizioterapiya və ya cərrahi müdaxilə — düzgün seçilməsinə kömək edir. Nəticəni çənə oynağı ilə məşğul olan stomatoloq və ya üz-çənə cərrahı qiymətləndirir. TMJ MRT-si edən mərkəzlər rentgen.az-da.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Yaxın rentgen mərkəzini tapın
Bölgənizdəki rentgen, KT, MRT və USM mərkəzlərini araşdırın, qiymətləri müqayisə edin və birbaşa əlaqə saxlayın.