Portal vena doppleri nədir?
Portal vena sistemi mədə-bağırsaq traktından, dalaqdan və mədəaltı vəzidən toplanan qanı qaraciyərə daşıyan venalar şəbəkəsidir. Rəngli doppler müayinəsi adi ultrasəs təsviri (B-rejim) ilə qan axınının rəngli və spektral təhlilini birləşdirir: həkim damarın divarını və mənfəzini görür, eyni zamanda axının istiqamətini (qaraciyərə doğru — hepatopetal, yaxud əks istiqamətdə — hepatofuqal) və sürətini ölçür. Müayinə zamanı qapı venasının diametri, dalaq venasının vəziyyəti, qaraciyər arteriyasının rezistivlik indeksi, dalağın ölçüsü, qarın boşluğunda maye (assit) və genişlənmiş kollateral (yan yol) damarlar qiymətləndirilir. Bu göstəricilər portal hipertenziyanın dərəcəsini və səbəbini müəyyənləşdirməyə kömək edir. Metod ionlaşdırıcı şüa istifadə etmir, ona görə də təkrar-təkrar, o cümlədən dinamik müşahidə məqsədilə təhlükəsiz aparıla bilir.
Müayinə necə aparılır və hazırlıq nədən ibarətdir?
Müayinədən əvvəl 6–8 saat ac qalmaq tövsiyə olunur, çünki bağırsaqdakı qaz və qida qalıqları damarların görüntüsünü çətinləşdirir. 1–2 gün əvvəldən qazyaradıcı qidalardan (paxlalılar, kələm, qazlı içkilər, təzə çörək, süd) imtina etmək, həkim məsləhəti ilə köpü azaldan preparatlar qəbul etmək faydalıdır. Prosedur zamanı pasiyent arxası üstə uzanır, qarın nahiyəsinə gel çəkilir və həkim ultrasəs datçiki ilə qabırğaaltı və qabırğaarası pəncərələrdən damarları izləyir. Ölçmələrin dəqiqliyi üçün bəzən dərin nəfəs alıb qısa müddət nəfəsi saxlamaq, yaxud sol böyrü üstə çevrilmək xahiş olunur. Müayinə ağrısızdır və adətən 20–30 dəqiqə çəkir; nəticə dərhal, təsvirlərlə birlikdə rəy şəklində verilir.
