Öd kisəsi USM (ac və tox) nədir?
Adi USM öd kisəsinin yalnız quruluşunu göstərir. Funksional müayinədə isə əlavə olaraq kisənin yığılma qabiliyyəti — motor funksiyası yoxlanılır. Sağlam öd kisəsi yağlı qida qəbulundan sonra yığılaraq ödü onikibarmaq bağırsağa boşaldır və həcmi nəzərəçarpacaq dərəcədə kiçilir. Həkim acqarına və qidadan sonra bir neçə dəfə kisənin uzunluğunu, enini və qalınlığını ölçür, həcmi hesablayır və yığılma faizini (boşalma fraksiyasını) müəyyən edir. Yığılmanın zəif olması hipotonik, həddindən artıq güclü və ağrılı olması isə hipertonik diskineziyanı göstərə bilər. Eyni zamanda divarın qalınlığı, daşlar, çöküntü (sladj), poliplər və öd axarlarının vəziyyəti qiymətləndirilir.
Müayinə necə aparılır?
Pasiyent ən azı 8 saat, ideal halda 10–12 saat ac gəlir. Əvvəlcə kürəyi üstə və sol böyrü üstə uzanmış vəziyyətdə öd kisəsi standart qaydada müayinə edilir, ölçüləri qeyd olunur. Sonra sınaq səhər yeməyi qəbul edilir: adətən 2 çiy yumurta sarısı, 20–30 q şokolad, bir stəkan qaymaq və ya xama, bəzən banan; bəzi klinikalar sorbitol məhlulundan və ya xüsusi yağlı içkidən istifadə edir. Qidadan sonra 15, 30, 45 və 60-cı dəqiqələrdə ölçmələr təkrarlanır və kisənin həcminin necə dəyişdiyi izlənir. Bütün müayinə 1–1,5 saat çəkir; ölçmələrin arasında pasiyent gözləmə zonasında oturur. Prosedur ağrısızdır, nadir hallarda qidadan sonra sağ qabırğaaltında yüngül diskomfort ola bilər.