Mammoqrafiya neçə yaşdan və nə qədər tez-tez edilməlidir?

Mammoqrafiya — süd vəzilərinin aşağı dozalı rentgen müayinəsidir və süd vəzi xərçənginin hələ əllə hiss olunmayan mərhələdə aşkarlanmasının ən etibarlı üsulu sayılır. Erkən tapılan dəyişikliklərin müalicə nəticələri qat-qat yaxşıdır — məhz buna görə skrininq (şikayət olmadan müntəzəm yoxlanış) bu qədər vacibdir.

Neçə yaşdan başlamalı?

Beynəlxalq tövsiyələrin ümumi xətti:

• 40 yaşdan — müntəzəm skrininq mammoqrafiyası başlanmalıdır: 1–2 ildə bir dəfə.
• 50–69 yaş — skrininqin ən vacib dövrü: 2 ildə bir dəfədən az olmamaqla.
• Ailəsində süd vəzi xərçəngi olanlar — həkim qərarı ilə daha erkən və daha sıx cədvəllə.

40 yaşdan gənc qadınlarda süd vəzi toxuması sıx olduğu üçün adətən əvvəlcə süd vəzi USM-i seçilir; mammoqrafiya isə göstərişlə əlavə olunur.

Mammoqrafiya ilə USM-in fərqi nədir?

Bunlar rəqib deyil, bir-birini tamamlayan müayinələrdir. Mammoqrafiya mikrokalsinatları (xərçəngin ən erkən əlamətlərindən biri) görməkdə üstündür; USM sıx toxumada və kistaların qiymətləndirilməsində güclüdür. Çox vaxt həkim ikisini birlikdə təyin edir.

Müayinə necə keçir, ağrılıdırmı?

Hər süd vəzi iki lövhə arasında bir neçə saniyəlik yüngülcə sıxılaraq iki proyeksiyada çəkilir. Sıxılma xoş olmayan his yarada bilər, amma qısadır — bütün müayinə 10–15 dəqiqə çəkir. Aybaşı bitdikdən sonrakı ilk həftədə süd vəziləri daha az həssasdır — müayinəni o dövrə salmaq rahatdır.

Şüalanma təhlükəlidirmi?

Rəqəmsal mammoqrafiyada doza çox kiçikdir və skrininqin faydası bu riskdən dəfələrlə üstündür. Hamiləlik ehtimalı varsa, əvvəlcədən deyin — bu halda adətən USM seçilir (bax: hamiləlikdə rentgen olarmı?).

Nəticəni necə oxumalı?

Nəticələr adətən BI-RADS şkalası ilə yazılır. Vacib olan: hər hansı dəyişiklik aşkarlanıbsa, panika yox, mammoloqla növbəti addımları müzakirə etməkdir — dəyişikliklərin böyük əksəriyyəti xoşxassəli olur.

Tez-tez verilən suallar

Kişilərdə mammoqrafiya olur? Bəli, nadir hallarda — süd vəzi nahiyəsində şişkinlik/törəmə şübhəsi olduqda həkim təyin edə bilər.

İmplantım var — mammoqrafiya mümkündürmü? Bəli, xüsusi texnika ilə; yazılarkən implant barədə mərkəzə əvvəlcədən deyin.

Harada çəkdirmək olar? Mammoqrafiya xidməti göstərən mərkəzlər və Bakıda mammoqrafiya siyahılarına baxın — qiymət, ünvan və reytinqlərlə.