Transorbital rentgenoqrafiya nədir?
Transorbital (orbita üzərindən keçən) rentgenoqrafiya kəllənin ön nahiyəsinin xüsusi proyeksiyalarda çəkilməsinə əsaslanır: şüa dəstəsi göz yuvasından keçirilir və orbitanın yuxarı, aşağı, medial divarları, orbita kənarları, əlavə burun boşluqları, bəzi hallarda isə görmə siniri kanalı (Reze proyeksiyası) qiymətləndirilir. Rentgen şüaları metal, şüşə və digər sıx cisimləri aydın göstərdiyi üçün metod gözdaxili və ya orbita daxilində yerləşən metal qırıntıların aşkarlanmasında effektivdir. Çəkiliş adətən iki proyeksiyada — düz (burun-çənə) və yan və ya oblik vəziyyətdə aparılır. Ağac, plastik kimi rentgen-şəffaf yad cisimlər bu üsulla görünmür; belə hallarda KT və ya USM tövsiyə edilə bilər.
Müayinə necə aparılır?
Pasiyent baş nahiyəsindəki metal əşyaları — eynək, sırğa, saç sancağı, çıxarılan protez və taxma qulaqcıqları çıxarır. Sonra rentgen aparatının qarşısında oturur və ya masa üzərində uzanır; laborant başı düzgün bucaqda yerləşdirir, çənə və alın kasetə dayaqlanır. Çəkiliş anında gözlərin müəyyən istiqamətə baxması (yuxarı və aşağı) və ya gözlərin hərəkətsiz saxlanılması tələb oluna bilər — bu, gözdaxili yad cismin yerini dəqiqləşdirməyə kömək edir. Nəfəsi qısa müddət saxlamaq və tam hərəkətsiz qalmaq vacibdir. Hər bir kadr bir saniyədən azdır, bütün müayinə isə orta hesabla 5–10 dəqiqə davam edir. Prosedur tamamilə ağrısızdır və heç bir müdaxilə tələb etmir.
