Qalxanabənzər vəzi (tiroid) boyunda yerləşən kiçik, amma bütün maddələr mübadiləsini idarə edən orqandır. Tiroid USM-i onun ölçüsünü, quruluşunu və düyünlərini qiymətləndirən əsas müayinədir — şüasız, ağrısız və hazırlıq tələb etməyən.
Kimə tiroid USM-i lazımdır?
- Boyunda şişkinlik və ya düyün hiss edənlərə;
- Hormon analizlərində sapma olanlara (TSH, T3, T4) — endokrinoloq göndərişi ilə;
- Səbəbsiz yorğunluq, çəki dəyişməsi, ürəkdöyünmə, saç tökülməsi şikayətlərində;
- Ailəsində tiroid xəstəliyi olanlara — profilaktik yoxlama üçün;
- Aşkarlanmış düyünün dinamik izlənməsində (adətən 6-12 aydan bir);
- Hamiləlik planlaşdıranlara — hormon fonu ilə birlikdə qiymətləndirmə üçün.
Müayinə necə keçir?
Boynunuza gel çəkilir, həkim kiçik ötürücü ilə vəzinin üzərində gəzdirir. 10-15 dəqiqə çəkir, tamamilə ağrısızdır. Heç bir hazırlıq lazım deyil — istənilən vaxt, ac və ya tox gəlmək olar. Yalnız boyunbağını çıxarmaq kifayətdir.
USM nəyi göstərir?
- Vəzinin ölçüsü və həcmi (böyümə — zob);
- Düyünlər: sayı, ölçüsü, quruluşu (bərk/kistoz), sərhədləri;
- Toxumanın exogenliyi — iltihab (tiroidit) əlamətləri;
- Qan axını (Doppler rejimində) — aktiv düyünlərin qiymətləndirilməsi;
- Boyun limfa düyünlərinin vəziyyəti.
Düyün tapıldı — panika etməli?
Xeyr. Tiroid düyünləri çox yayılıb — yaş artdıqca insanların yarısında rast gəlinir və böyük əksəriyyəti xoşxassəlidir. Nəticədə tez-tez TI-RADS şkalası göstərilir: düyünün risk dərəcəsini standartlaşdırır. Yüksək dərəcəli düyünlərdə həkim əlavə olaraq nazik iynə biopsiyası təyin edə bilər — qərar hər zaman endokrinoloqundur.
Tez-tez verilən suallar
Hormon analizi normaldırsa, USM lazımdırmı? Düyünlər hormonları poza bilmədən də mövcud ola bilər — şikayət və ya ailə tarixçəsi varsa, USM ayrıca məlumat verir.
Nə qədər tez-tez təkrarlamaq olar? USM şüasızdır — istənilən tezlikdə təhlükəsizdir; izləmə cədvəlini həkim müəyyən edir.
Harada etdirmək olar? Tiroid USM xidməti göstərən mərkəzlər — ünvan, qiymət və iş saatları ilə. Digər USM növləri: qarın USM, süd vəzi USM.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.