Tam skelet rentgen seriyası nədir?
Skeletal survey ayrı-ayrı nahiyələrin təsadüfi çəkilişi deyil — bu, beynəlxalq standartlara uyğun müəyyən edilmiş proyeksiyalar toplusudur. Adətən kəllənin iki proyeksiyası, boyun, döş və bel onurğası, döş qəfəsi və qabırğalar, çanaq, bud sümükləri, bazu sümükləri, zərurət olduqda isə saidin, baldırın, əl və ayaq sümüklərinin təsvirləri alınır. Rentgen şüaları sümük toxumasından fərqli dərəcədə keçdiyi üçün təsvirdə sümüyün sıxlığı, korteks (xarici sərt qat) qalınlığı, destruksiya (dağılma) ocaqları, patoloji sınıqlar və deformasiyalar aydın görünür. Beləliklə həkim bir seriya daxilində bütün skelet üzrə yayılmış prosesin xəritəsini əldə edir. Müayinə zamanı ionlaşdırıcı şüalanma mövcuddur, lakin müasir rəqəmsal aparatlarda doza minimuma endirilib və hər çəkilişdə cinsiyyət orqanları, qalxanabənzər vəzi kimi həssas nahiyələr mümkün qədər qorunur.
Müayinə necə aparılır?
Pasiyent metal əşyaları (zəncir, sırğa, kəmər, saat, metal düymələri olan geyim) çıxarır və birdəfəlik xalat geyinir. Rentgen laborantı hər nahiyə üçün pasiyenti masanın üzərində və ya şaquli stendin qarşısında müəyyən vəziyyətdə yerləşdirir; çəkiliş anında hərəkətsiz qalmaq, döş qəfəsi təsvirlərində isə qısa müddət nəfəsi saxlamaq tələb olunur. Hər bir proyeksiya bir neçə saniyə çəkir, lakin proyeksiyaların sayı çox olduğuna görə bütün seriya adətən 30–45 dəqiqə davam edir. Prosedur tamamilə ağrısızdır və heç bir inyeksiya, kontrast maddə tələb etmir. Uşaqlarda və ağrılı pasiyentlərdə vəziyyət verilməsi zamanı ehtiyatlılıq gözlənilir, lazım gələrsə yaxın adamın köməyi ilə mövqe saxlanılır.